O projekcie

Projekt edukacyjny
„Dziemiańskie Rzuno – Wspólna Sprawa II”

Realizatorzy projektu:

  • Gmina Dziemiany
  • Gimnazjum im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Dziemianach

Projekt jest finansowany przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku.

I. Dane dotyczące jeziora

  1. Nazwa jeziora: Jezioro Rzuno
  2. Lokalizacja (gmina, powiat): Gmina Dziemiany, Powiat Kościerski
  3. Powierzchnia: 34,8 ha
  4. Jezioro bezodpływowe
  5. Właściciel jeziora – Gmina Dziemiany, dzierżawca Polski Związek Wędkarski, Okręg Gdański
  6. Sposób użytkowania terenu wokół jeziora (grunty orne, łąki, lasy, tereny zurbanizowane itp.): Jezioro wypełnia bezodpływowe zagłębienie międzymorenowe. Wokół jeziora dominują lasy. Niewielka część jeziora przylega do terenów zurbanizowanych oraz rolniczych.
  7. Informacje o turystycznym/rekreacyjnym użytkowaniu jeziora (w tym istniejące kąpieliska, hotele, ośrodki rekreacyjne, pola namiotowe itp.): Jezioro jest walorem turystycznym i rekreacyjnym w Dziemianach. Posiada piękną strzeżoną plażę z pomostami oraz najdłuższy na Pomorzu ślizg. Istnieje wypożyczalnia sprzętu wodnego. Przy jeziorze istnieje pole namiotowe oraz ośrodek wypoczynkowy. We wsi znajduje się duży hotel.
  8. Czy jezioro objęte jest jakąś formą ochrony prawnej? Jeśli tak, to jaką? Jezioro Rzuno znajduje się w strefie otuliny Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego oraz należy do Lipuskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.
    Jezioro Rzuno położone jest na terenie Obszaru Natura 2000 Bory Tucholskie.
  9. Jaki jest stan czystości jeziora (według dostępnej wiedzy)? Wieloletnie badania prowadzone przez uczniów naszej szkoły od 2001 roku ustalają klasę czystości wody na granicy między I a II klasą czystości.
  10. Inne informacje mogące mieć znaczenie dla oceny obecnego stanu jeziora i istniejących zagrożeń (występujące gatunki ryb, rzadkie gatunki roślin i zwierząt, obserwowane zakwity glonów, masowe śnięcia ryb itp.): Obecny stan jeziora jest stabilnym. Skanalizowanie wsi Dziemiany spowodowało zakończenie procesu nielegalnych zrzutów ścieków do jeziora. Dzierżawca w znaczny sposób obniżył poziom kłusownictwa, jednocześnie dbając o utrzymanie istniejącego poziomu ekologicznego ekosystemu.

II. Charakterystyka zadania – wyczerpujący opis zaplanowanych działań.

Głównym celem projektu jest zaprezentowanie uczniom Gimnazjum im Kard. Stefana Wyszyńskiego w Dziemianach, a także mieszkańcom Gminy Dziemiany oraz turystom walorów przyrodniczych, krajobrazowych, ekologicznych i rekreacyjnych Jeziora Rzuno. Ważnym elementem projektu będzie promocja polodowcowego jeziora rynnowego o zachowanym jeszcze wysokim stopniu czystości wody. Jest to druga edycja tego zadania realizowanego przez Gimnazjum im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Dziemianach. Pierwsza przeprowadzona została w 2011 r. Podczas seminariów naukowych, wypraw w teren nad jezioro, wydawaniu folderów reklamowych oraz przeprowadzania konkursów skupiono się głównie na opisie botanicznym i geomorfologicznym jeziora Rzuno i jego okolic. Poza tym zajmowano się badaniami jakości wody oraz kilkakrotnie posprzątano linię brzegową jeziora.

Druga edycja tego projektu ma na celu poznanie przez uczestników dna jeziora Rzuno. Oprócz badań jakości wody, planuje się dokonanie poboru osadów dennych jeziora, badanie osadów dna doliny jeziornej oraz dokonanie opisu roślinności dna jeziora. W projekcie udział wezmą wszyscy uczniowie szkoły, tj. 160 osób oraz 10 nauczycieli gimnazjum. Szkoła jest położona w odległości 700 m od jeziora. Nauczyciele biorący udział w przedsięwzięciu posiadają odpowiednie kwalifikacje do przeprowadzenia projektu. Przewiduje się też współpracę różnych podmiotów zainteresowanych przyszłością jeziora: właściciela (samorząd lokalny), mieszkańców Dziemian (2000 osób), członków PZW, członków LOP oraz uczniów.

Warto dodać, iż w latach 2001-2012 szkoła zrealizowała szereg badań jakości wody jezior na terenie całej Gminy Dziemiany i Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. W wyniku zrealizowanych projektów szkoła zgromadziła szereg urządzeń do pomiaru jakości wód oraz kart pracy. W przeprowadzonych badaniach uczestniczyła młodzież z terenu całej Polski, oraz z Węgier i Niemiec.

W ramach projektu przewiduje się przeprowadzenie następujących zadań:

  1. Monitoring jakości wody i badanie parametrów fizykochemicznych. Parametry, jakie zostaną zbadane to m.in. zawartość tlenu, wartość pH, poziom CO2, twardość, oznaczenie fosforanów oraz azotanów. Badania te przeprowadzone zostaną czterokrotnie w ciągu trwania projektu. Zaangażowanych będzie ponad 100 osób – nauczycieli i uczniów gimnazjum.
    Zakupiony zostanie profesjonalny sprzęt do badań (m.in. zestaw walizkowy do badania wody).
    Ponadto konieczny będzie zakup tonerów do drukarek i innych materiałów biurowych niezbędnych do przygotowania i prezentacji wyników badań.
  2. Aplikacja internetowa promująca walory jeziora, gromadząca dane z badania jakości wody i zarządzająca tymi wynikami. Strona internetowa informować będzie o przebiegu projektu oraz jego rezultatach.
  3. Sprzątanie brzegów jeziora. Planowane są cztery wyjścia w teren, podczas których wszyscy uczniowie gimnazjum uprzątną brzeg całego jeziora Rzuno. W celu wykonania tego zadania niezbędny będzie zakup rękawiczek jednorazowych oraz worków na śmieci.
  4. Zwiedzanie ścieżki edukacyjnej nad Jeziorem Rzuno przez wszstkich uczniów gimnazjum.
  5. Przeprowadzenie seminarium naukowego dla uczniów gimnazjum z udziałem geologa, geomorfologa, biologa, geografa, chemika i praktyka gospodarki rybackiej. Prowadzący będą osobami doskonale orientującymi się w prezentowanej przez siebie tematyce. Pomysłodawcom projektu zależy na tym, aby były to osoby o wysokich kwalifikacjach, w tym pracownicy naukowi Uniwersytetu Gdańskiego. Koszty tego zadania obejmują: przygotowanie oraz wygłoszenie prelekcji, dojazd oraz przygotowanie materiałów do wydania folderu o projekcie oraz pomoce dydaktyczne użyte podczas prelekcji.
  6. „Roślinność denna jeziora Rzuno” – w ramach tego zadania planuje się wykonanie zdjęć podwodnych dna jeziora Rzuno, głównie występującej tam roślinności. Będzie to pionierskie zadanie, gdyż do tej pory nie przeprowadzono akcji badających dno jeziora Rzuno.
  7. Zawody wędkarskie dla uczniów gimnazjum połączone z konkursem rozpoznawania gatunków ryb słodkowodnych występujących w Polsce oraz organizacja ogniska. Koszty tego zadania obejmować będą: zakup nagród dla laureatów oraz zakup pieczywa i kiełbasy na ognisko.
  8. Jezioro Rzuno – konkurs fotograficzny i plastyczny. Zakup nagród w konkursie stanowi koszt tego zadania.
  9. FESTYN 20 maja 2013 r.- Prezentacja końcowa efektów projektu dla mieszkańców Dziemian, władz samorządowych, mediów. Wykonane zostaną postery prezentujące projekt oraz rozdane gadżety promujące walory krajobrazowe i przyrodnicze jeziora Rzuno (związane z tematyka projektu).
  10. Wydanie folderu reklamującego walory przyrodnicze Jeziora Rzuno. Folder przygotowany zostanie przez nauczycieli i uczniów gimnazjum. Koszt w tym zadaniu obejmie wydruk folderu (format A4, 8 stron) w nakładzie 500 szt.
  11. Zakup okolicznościowych koszulek dla organizatorów projektu oraz szczególnie zaangażowanych uczniów 50 szt.
  12. Zakup laptopa do prezentacji i gromadzenia danych. Laptop ma możliwość pracy w terenie. Wykorzystany zostanie do archiwizowania i analizowania danych podczas badań jakości wody oraz do edycji folderów promujących projekt. Po zakończeniu projektu sprzęt niniejszy wykorzystywany będzie jako pomoc dydaktyczna do pracy w gimnazjum.
  13. Zakup projektora multimedialnego którtkoogniskowego, który wykorzystany zostanie podczas prelekcji, seminariów oraz prezentowania wyników badań, zdjęć z inwentaryzacji, spotkania podsumowującego realizację zadania. Po zakończeniu projektu sprzęt niniejszy wykorzystywany będzie jako pomoc dydaktyczna do pracy w gimnazjum.
  14. Przewóz uczniów na badania.

Projekt „Dziemiańskie Rzuno-Wspólna Sprawa II” realizowany będzie w terminie od września 2012 r. do 30 maja 2013 r.