Sprawozdanie z realizacji projektu

Sprawozdanie z realizacji projektu
„Dziemiańskie Rzuno – Wspólna Sprawa II”
realizowanego w ramach konkursu
„Nasze jezioro – nasza sprawa”
organizowanego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku
WFOŚ D/738/334/2012 „Dziemiańskie Rzuno – Wspólna Sprawa II”

Czas trwania projektu:
3 września 2012 – 31 maja 2013 r.

Uczestnicy projektu:

  • nauczyciele i młodzież z Gimnazjum im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Dziemianach 162 uczniów i 18 nauczycieli,
  • Wójt Gminy Dziemiany i Urząd Gminy w Dziemianach,
  • mieszkańcy i turyści przebywający w Dziemianach.

Sprawozdanie z realizacji poszczególnych elementów zadania

Ad. 1. Monitoring jakości wód jeziora Rzuno w oparciu o badania biologiczne i chemiczne.
Uczniowie gimnazjum dokonali wielokrotnie badania jakości wód jeziora w dniach:
badania biologiczne: 26 kwietnia, 7, 14 i 20 maja 2013 r.
badania chemiczne: 8 października 2012, 18 marca, 6 i 8 maja 2013 r.
Jakość wody wyznaczono metodami biologiczną i chemiczną. W ramach stosowania metody Baura dokonano połowu i identyfikacji bezkręgowców bezpośrednio nad jeziorem pod kierunkiem Wiesławy Popowskiej (nauczycielki biologii i geografii). W szkolnej pracowni chemicznej przeprowadzono analizę chemiczną wody badając jej pH, zawartość tlenu, zawartość dwutlenku węgla, twardość oraz zawartość azotanów, azotynów, azotu amonowego i fosforanów. Badania z uczniami przeprowadził Janusz Bruski (nauczyciel chemii).
Do badań wykorzystano specjalistyczny sprzęt zakupiony ze środków WFOŚiGW w Gdańsku. Badania prowadzono w oparciu o karty pracy wykonane przez nauczycieli Gimnazjum w Dziemianach oraz instrukcje zawarte w zestawach badawczych. Wyniki  badań potwierdzają utrzymywanie się wysokiego stopnia czystości jeziora na pograniczu klasy pierwszej i drugiej.
W tej edycji badań wykorzystano dodatkowo do identyfikacji bezkręgowców 4 mikroskopy zakupione ze środków WFOŚiGW w Gdańsku. Jeden z nich wyposażony jest w kamerę pozwalającą na rejestrowanie wyników obserwacji i szybką możliwość ich prezentacji w multimediach.
W ramach projektu uzupełniono zbiory biblioteki szkolnej dotyczące szczegółowych map geologicznych okolic jeziora. Jezioro Rzuno w chwili obecnej nie posiada opracowań o charakterze naukowym.

Ad. 2. Aplikacja internetowa promująca walory jeziora
Na potrzeby projektu wykonano witrynę internetową o adresie http://rzuno.dziemiany.pl.Umieszczono na niej całość działań szkoły związaną z realizacją zadania. Strona będzie aktywna przez okres 1 roku od daty zakończenia projektu.

Ad. 3. Sprzątanie linii brzegowej nad jeziorem Rzuno
            Młodzież pod opieką nauczycieli w okresie wrzesień 2012 – maj 2013 czterokrotnie dokonała sprzątania linii brzegowej jeziora Rzuno. Można stwierdzić, iż brzeg jeziora jest stosunkowo czysty. Nie znaleziono nielegalnych wysypisk śmieci. Śmieci znalezione zostały usunięte przez pracowników Referatu Gospodarki Komunalnej Urzędu Gminy w Dziemianach.

Ad. 4. Zwiedzanie ścieżki edukacyjnej nad jeziorem Rzuno
Uczniowie Gimnazjum w Dziemianach w trakcie sprzątania brzegu jeziora, zajęć terenowych i w trakcie sesji fotograficznych wielokrotnie zapoznawali się z dwunastoma tablicami znakowanej pieszej ścieżki edukacyjnej wokół jeziora Rzuno. Tablice ścieżki zostały opracowane przez pracowników Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego i w chwili obecnej są w bardzo dobrym stanie technicznym.

Ad. 5. Seminarium naukowe dla uczniów
Każdy z uczniów gimnazjum mógł uczestniczyć w cyklu wykładów i pokazów przygotowanych przez:

  • „Jezioro Rzuno – archiwum zmian środowiska” wykład wygłoszony przez dra Radosława Wróblewskiego (Uniwersytet Gdański) w dniu 20 maja 2013 r.;
  • „O powstaniu jeziora Rzuno” wykład wygłoszony przez mgr Piotra Kowalewskiego (geologa) w dniu 16 maja 2013 r.
  • „Makrofauna denna i roślinność zanurzona jeziora Rzuno” wykład wygłoszony przez mgr Jolantę Czapiewską (biologa) w dniu 20 maja 2013 r.;
  • „Ssaki jeziora Rzuno” wykład wygłoszony przez mgr Zdzisława Czerko – Prezesa PZW Okręg Dziemiany w dniu 20 maja 2013 r.;
  • „Badania biologiczne jakości wody w jeziorach Gminy Dziemiany w latach 2011-2013” wykład wygłoszony przez mgr Wiesławę Popowską (biologa i geografa) w dniu 20 maja 2013 r.

Ad. 6. Fotografia podwodna
W dniach 16 i 19 maja 2013 r. zawodowy fotograf Adam Szewczyk dysponujący odpowiednim sprzętem dokonał serii podwodnych zdjęć roślinności jeziora Rzuno. Z uzyskanego materiału dydaktycznego wykonano wystawę fotografii, którą można było obejrzeć w trakcie podsumowania projektu. Zdjęcia obecnie są dostępne na stronie rzuno.dziemiany.pl.

Ad. 7. Zawody wędkarskie dla uczniów gimnazjum
W dniu 18 maja 2013 r. nad brzegiem jeziora Rzuno odbyły się zawody wędkarskie. Wszyscy uczestnicy otrzymali nagrody. Po przeprowadzeniu zawodów uczestnicy spędzili czas przy ognisku. Wyniki zawodów umieszczono na stronie internetowej.

Ad. 8. Konkursy plastyczny i fotograficzny
W ramach projektu „Dziemiańskie Rzuno – Wspólna Sprawa II” przeprowadzono następujące konkursy:

  • fotograficzny „Rzuno w obiektywie”
  • plastyczny „Krajobraz okolic jeziora Rzuno”

            W konkursie fotograficznym uczestniczyło 23 uczniów. Konkurs plastyczny cieszył się mniejszym zainteresowaniem. Wyniki konkursów i nazwiska nagrodzonych uczniów umieszczono na stronie internetowej.

Ad. 9. Prezentacja końcowa
Prezentacja końcowa projektu odbyła się dnia 20 maja 2013 r. w Gimnazjum w Dziemianach. Na uroczystość zaproszono:
– przedstawicieli Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku,
– przedstawiciela Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku,
– przedstawicieli Delegatury Kuratorium Oświaty w Kościerzynie,
– przedstawicieli Starostwa Powiatowego w Kościerzynie,
– Leszka Pobłockiego – Wójta Gminy Dziemiany,
– Krzysztofa Rolbieckiego – Przewodniczącego Rady Gminy Dziemiany i radnych RG,
– przedstawicieli Nadleśnictwa Lipusz,
– Teresę Preis – Prezesa Powiatowego Zarządu LOP w Kościerzynie
– Andrzeja Penk – Kierownika Oddziału Zespołu Parków Krajobrazowych w Kościerzynie,
– Zbigniewa Gierszewskiego – Prezesa Zaborskiego Towarzystwa Naukowego
– Katarzynę Januszewską – Przewodniczącą Rady Rodziców i członków Rady Rodziców,
– dyrektorów szkół Gminy Dziemiany.
Spotkaniu przewodniczył Adam Szejba – dyrektor gimnazjum, który przedstawił prezentację multimedialną o efektach projektu. W trakcie spotkania wysłuchano referatów geomorfologa, biologa, geografa i prezesa PZW. Młodzież zaprezentowała metodologię badania jakości wód jeziora Rzuno. Wszyscy uczestnicy spotkania otrzymali okolicznościowy folder. Uczniom i nauczycielom najbardziej zaangażowanym w projekcie wydano okolicznościowe koszulki z logo projektu oraz WFOŚiGW w Gdańsku. Zaproszeni goście wysoko ocenili pracę gimnazjum.

Ad. 10. Wydanie folderu reklamującego walory przyrodnicze jeziora Rzuno
Zespół nauczycieli i uczniów Gimnazjum w Dziemianach wykonali projekt graficzny folderu, który został wydrukowany w 500 egz. Folder na ośmiu stronach promuje projekt „Dziemiańskie Rzuno – Wspólna Sprawa II” i jest zbiorem informacji o jeziorze Rzuno prezentującym jego walory oraz wyniki badań jakości wody prowadzone przez uczniów w latach 2012-13.
Folder jest publikacją bezpłatną, którą otrzymał każdy uczestnik prezentacji końcowej w dniu 20 maja 2013 r. Obecnie folder jest dostępny w Centrum Informacji Turystycznej w Dziemianach oraz w sekretariacie gimnazjum. Forma elektroniczna folderu (.pdf) zostanie umieszczona na rzuno.dziemiany.pl.

Ad. 11.  Zakup koszulek
Na potrzeby promocji projektu wykonano 50 szt. koszulek z logo WFOŚiGW w Gdańsku, gimnazjum i Gminy Dziemiany. Koszulki zostały wydane uczestnikom projektu w dniu prezentacji końcowej.

Ad. 12. Zakup laptopa
W celu archiwizacji danych oraz prezentacji efektów pracy uczniów zakupiono ze środków WFOŚiGW w Gdańsku laptop Samsung 350V5C-S09PL (Intel i5, 6GB, 1TB, 15,6’’).

Ad. 13. Zakup projektora multimedialnego
W celu prezentacji efektów pracy nad projektem zakupiono ze środków WFOŚiGW w Gdańsku projektor multimedialny krótkoogniskowy Esprit PST250X. Na stałe został on zainstalowany w pracowni komputerowej w gimnazjum i podłączono go do tablicy interaktywnej. W chwili obecnej projektor można wykorzystywać do współpracy z laptopem oraz mikroskopem z kamerą.

Ad. 14. Przewóz uczniów na badania
Gimnazjum w Dziemianach posiada oddziały zamiejscowe w miejscowości Kalisz. Aby wszyscy uczniowie mogli uczestniczyć w projekcie, wystąpiła konieczność dowozu części uczniów z Kalisza do Dziemian i z powrotem.

Ad. 15. Badanie za pomocą sondy osadów dennych jeziora i strefy brzegowej z udziałem uczniów
W dniu 29 kwietnia 2013 r. odbyły się nad jeziorem Rzuno badania terenowe przeprowadzone przez geomorfologa dra Radosława Wróblewskiego (Uniwersytet Gdański).  Z dna jeziora trzykrotnie pobrano osady za pomocą próbnika rdzeniowego i na plaży scharakteryzowano je.
Przy brzegu jeziora dokonano dwukrotnie wierceń puszką torfową. Badania osadów potwierdziły wysoką jakość czystości jeziora położonego w pobliżu dużej wsi. Szczegóły zawarto w publikacji oraz umieszczono na stronie internetowej.
Dodatkowo w dniu 16 maja 2013 przeprowadzono drugie zajęcia terenowe przez geologa – mgr Piotra Kowalewskiego. Z uczniami dokonano inwentaryzacji form polodowcowych występujących wokół misy jeziora Rzuno i w jej pobliżu. Ze szczególnym zainteresowaniem uczniowie obserwowali naturalną odkrywkę w zboczu doliny jeziornej.

Podsumowanie

            Głównym celem projektu było zaprezentowanie mieszkańcom Gminy Dziemiany oraz turystom walorów przyrodniczych, krajobrazowych, ekologicznych i rekreacyjnych jeziora Rzuno. Uczestnictwo w nim młodzieży z Gimnazjum im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Dziemianach zapewniło im poznanie metod badania jakości wody oraz prawidłowego zagospodarowania przestrzeni w celu ochrony tego bezodpływowego zbiornika wodnego.       W projekcie wystąpiła współpraca różnych podmiotów zainteresowanych przyszłością jeziora: właściciela (samorząd lokalny), mieszkańców Dziemian, członków Polskiego Związku Wędkarskiego, członków LOP, turystów i mieszkańców Dziemian.
Ważnym elementem projektu była promocja polodowcowego jeziora rynnowego położonego w pobliżu dużej wsi o zachowanym jeszcze wysokim stopniu czystości wody. Efekty projektu wyeksponowano na stronie internetowej rzuno.dziemiany.pl, w postaci wydanego folderu oraz na 4 okolicznościowych posterach umieszczonych w hollu głównym budynku gimnazjum.
Młodzież posprzątała  parokrotnie strefę brzegową jeziora.
W trakcie prezentacji oraz w informacjach przekazanych mediom podkreślono wsparcie finansowe Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku.
Szkoła wzbogaciła sie o sprzęt laptop, projektor multimedialny, 4 mikroskopy, zestaw do badania jakości wody.
Osiągnięto zamierzone cele ekologiczne. Wzrosła świadomość ekologiczna młodzieży, która poznała ciekawe formy aktywnej edukacji ekologicznej.
Młodzież i nauczyciele jeszcze raz serdecznie dziękują władzom Funduszu za ponowne umożliwienie prowadzenia wspólnych badań ekologicznych.

Z poważaniem                                 
Koordynator projektu

Adam Szejba
Dziemiany, 2013-05-28

Załączniki:
1. Prezentacja multimedialna Adama Szejby podsumowująca projekt na CD.
2. Dokumentacja fotograficzna projektu na CD.
3. Koszulka z logo projektu.
4. Publikacja promująca jezioro Rzuno.